Pocetna
Opanci
Narodne nosnje
Kontakt

English version
Narodne nosnje prva strana druga strana treca strana


Sa željom da ostane u srpskoj tradiciji, Radionica Kiri
izrađuje i narodne nošnje sa istom ljubavlju
i entuzijazmom kao i opanke:

Srbija

Šumadijska nošnja
Nošnja okoline Beograda
Gradska libada
Nošnja Bele Palanke
Bosilegradsko Krajište
Pirotska nošnja
Šopska nošnja
Timočka nošnja
Vlaška nošnja
Žagubička nošnja

Bosna i Hercegovina

Glamočka nošnja
Nošnja Podgrmeča i Zmijanja
Hercegovačka nošnja
Nošnja Sarajevskog polja



Leskovačka nošnja
Vranjanska nošnja
Pčinjska nošnja
Gnjilanska nošnja
Nošnja Ibarskog Kolašina
Užička nošnja
Bačka nošnja
Banatska nošnja
Bunjevačka nošnja

Crna Gora
Crnogorska nošnja

Hrvatska
Linđo





Originalna muška šumadijska nošnja

• Košulja ručno vezena
• Jelek od čoje vezen šujtaš gajtanom sa šumadijskim motivima
• Tkanica (pojas) tkana na ručnom razboju
• Čojane pantalone u teget boji
• Opanci ručne izrade, đon od goveđe kože, oputa kozija koža

(izrađuje se još i u braon boji)


Originalna ženska šumadijska nošnja

• Košulja ručno vezena
• Jelek ručno vezen zlatnom ili srebrnom srmom na pamučnom
   plišu u crnoj ili bordo boji
• Tkanica (pojas) tkana na ručnom razboju
• Suknja tkana na ručnom razboju
• Kecelja pun vez ili pokrstica rađena na pamučnom plišu
• Čarape štrikane ručno i vezene
• Opanci ručne izrade, đon od goveđe kože, oputa kozija koža


Narodne nošnje (odlomak)
Projekat Rastko
Jasna Bjeladinović-Jergić



Među tvorevinama tradicionalne kulture srpskog naroda - po ulozi u svakodnevnom životu i značenju etničkog identiteta, kao i po likovnim i estetskim vrednostima - jedno od najznačajnijih mesta pripada narodnim nošnjama. Poznate su mahom na osnovu sačuvanih odevnih celina iz XIX i prvih desetina XX veka, koje se odlikuju velikom raznovrsnošću oblika i ukrasa. Ta raznovrsnost i bogatstvo zastupljeni su i u ženskim i u muškim nošnjama. Svaku oblast karakterisala je posebna nošnja. Po načinu odevanja prepoznavalo se ne samo odakle je ko nego, naročito u mešovitim etničkim sredinama, i kojoj etničkoj odnosno nacionalnoj zajednici pripada.

U velikoj raznovrsnosti odevnih oblika, osim posebnih oblika nošnji od jedne do druge seoske sredine, uočavaju se i izrazite razlike u odevanju između gradskog i seoskog stanovništva. Građanska odeća na većem delu srpskog etničkog prostora razvijala se pod tursko-orijentalnim, a docnije, kao u gradovima panonskog podneblja i jadranskog primorja, prvenstveno pod evropskim uticajima.
Građanska nošnja balkansko-orijentalnog stila, izrađena od skupocenih tkanina i sa bogatim zlatnim i srebrnim vezom, bila je visokokvalitetne zanatske izrade.
Seoske nošnje, naprotiv, sve do početka XX veka, i u materijalima i u oblikovanju, bile su pretežno proizvod domaće kućne i seoske radinosti. Rukotvorile su ih žene, s tim što su poneke delove radile i seoske zanatlije. Iskustvo i tradiciju prenosili su stariji na mlađe, s kolena na koleno.

Već prvi pogled na raznovrsne seoske nošnje otkriva određene posebnosti u spajanju funkcionalnih, likovnih i estetskih osobina odeće na širim prostorima. Isti ili sličan način privređivanja, uslovljen geografskom sredinom, zatim istorijski, društveni i kulturni razvoj uticali su na stvaranje određenih odevnih sadržaja u okviru većih kulturno-geografskih područja, kao što su dinarsko, primorsko, centralnobalkansko i panonsko.

U svakom području s obzirom na materijal za izradu i ukrašavanje odeće koji je sredina pružala, zatim na krojne oblike i način ukrašavanja, kao i na odevnu tradiciju i kulturne slojeve, karakterističan je osnovni tip nošnje, koji se javlja u mnogim odevnim i ukrasnim varijantama.

I pored svih raznovrsnosti odevnih sadržaja u planinskim, primorskim, blago zatalasanim i nizijskim prirodnim sredinama, sa specifičnim uslovima narodnog života i kulture, u celini posmatrano, sve te nošnje odlikuju se jedinstvom opšteg izraza i izgleda. To jedinstvo, zasnovano na vekovnom narodnom iskustvu, tradiciji, potrebama i umeću, iskazuje se u vizuelnoj harmoniji osnovnih konstruktivnih elemenata, koji čine skladnu celinu i uslovljavaju raspored ornamentalnih kompozicija. Po likovnim svojstvima i nesumnjivo velikim estetskim vrednostima, narodne nošnje u Srba izXIX i prvih decenija XX veka dosežu sami vrh tradicionalnih umetničkih ostvarenja kolektivnog narodnog duha, ne samo svoje sredine nego i mnogo šire.

Od kraja XIX veka, otkada tradicionalan način odevanja ustupa mesto gradskom, evropskom odelu, narodne nošnje postale su kulturnoistorijska baštinjena vrednost, s tim što su se u dnevnoj upotrebi zadržale samo izuzetno, u ponekim zatvorenim sredinama ili u određenim svečanim prilikama.



Narodne nosnje prva strana druga strana treca strana

Početna | Opanci | Narodne nošnje | Kontakt